Van Bommel Van Dam, Venlo


Het is 30 december 2015.



Op het grasveld van het Julianapark naast het museum Van Bommel van Dam zijn een aantal beelden. Ik herken grote grove stenen waarvan er een gladgepolijst is. Dat moet van Adri Verhoeven (1952) zijn. Adri woont net als ik in de gemeente Maasdriel en we ontmoetten elkaar soms bij het maken van een schetsopdracht. In andere gemeentes want Maasdriel doet niet aan kunst. Deze stenen zijn in 2010 geplaatst.   


In het museum is het thema van de exposities Land, licht, lucht en water. Een beetje hetzelfde idee als dat van de Friese musea een half jaar geleden. Er is aan de andere kant van het museum een grote zaal ingericht met werk van de Limburger Willy Gorissen. Als ik het zie denk ik aan Nederlands expressionisme zoals de Bergense school maar dan met minder sombere en donkere kleuren. Behalve veel schilderijen heeft Gorissen ook houtskooltekeningen gemaakt van de Sint Pietersberg. Ook enkele andere landschappen en sterke portretten.


Een zaaltje van het museum is voor, jawel, de man zonder hoofdletters; herman de vries. Collages met verdroogde blaadjes, ritme, streepjes, prettig om naar te kijken. Titels als ‘Typografie van het toeval’, licht verteerbaar werk, werken die je als docent grafiek je leerlingen als huiswerk opgeeft. Hoe je met eenvoudige middelen uit de natuur een grafisch patroon kan maken. Oranje getinte kleurvlakken maken met zand. Een oud stuk ribbeltjeskarton uit 1960, heet ‘collage trouvé’. Op een video zie je de man met de grote witte baard bedachtzaam een stuk houtskool uitzoeken, hij heeft de takken kennelijk zelf verbrand. Dan tikt hij daarmee stevig op een vel papier van links naar rechts en van boven naar beneden. Tik tik tik, even wat losse kool van het blad afvegen en weer verder. Ik moet aan de performances van Jop Horst denken, de keer dat hij met een ptt-poststempel 30 seconden portretten maakte; dat klonk ongeveer hetzelfde. Het wordt een blad vol stippen en vegen, min of meer in rijen.  

Evelien rust even uit. Op de achtergrond de schilderijen van Gorissen.


De expositie Land, licht, lucht en water is samengesteld met werken uit de vaste collectie. Verschillende stijlen hangen door elkaar. Een landschap met wolken als blokjes van Gerrit Benner en een Carel Willink, een nog abstracter mistig bos van de zoon van Charley Toorop. Je ziet  van Edgar Fernhout alleen lichte tinten blauwe blokjes en verticale strepen en van JCJ Vanderheyden een grote foto van een wolkenlandschap met Himalaya toppen, jazeker, door een vliegtuigraampje.


Ontspannend zijn 36 kleine vierkante landschapjes van Anke Roder (1964). Encaustiek, dat is schilderen met bijenwas en olieverf op hout. Het zit er dik op, de was loopt langs de zijkanten van de blokjes. De van origine Duitse deed in Venlo de middelbare school. Zij laat in meervoud zien dat je met telkens twee kleuren horizontaal onder elkaar met een grote kwast aangebracht ieder moment van de dag kan vastleggen.


Er hangen grote, tweeenhalf bij drie meter, potlood- en grafiet tekeningen van Mynke Buskens (1953). Het complot van de wereld uit 2009 bestaat uit acht delen maar hier hangt de helft. Je ziet, heel realistisch, takkenbossen met op de voorgrond een vreemde constructie van metalen buizen, alsof je met een modern vaartuig in de Biesbosch gestrand bent. Je kunt zien dat Mynke veel gegumd heeft, dat komt het werk ten goede. De getekende roestvrijstalen buizen krijgen daardoor de matglans die erbij hoort. De werken zijn ook hier weer uit de collectie van de kunstenaar.


Twee geweven foto’s van Frans Beerens (1960) zijn wel van het museum, een eenvoudig raam uit een ruïne en een wortelrijke boomstam. Ik had van hem dergelijke foto’s in Tilburg gezien, in de Pont. En deze techniek was ook te zien bij de Venlose Margriet Luyten (1952), zij had dergelijke geweven natuurfoto’s in Willem II in ’s-Hertogenbosch.


Het grootste werk, olieverf en pantera, van wel zes meter lang, is van de Duitse Vera Hilger (1971) en het heet Pulsar. Het ziet er fraai uit, je denkt, vanwege de titel eerst aan een neutronenster en een foto van een of ander sterrenstelsel maar omdat de melkwitte vlekken op de voorgrond dicht bij elkaar zitten en verbonden zijn als in een web kun je ook denken aan ijskristallen op een ruit waar je in de zwarte achtergrond de sterrenhemel ziet. Ook Vera zal grote opslagruimte moeten hebben.


De tekeningen en het houtskool liet me dicht bij huis:
Waalstrandje  
2017
houtskool 130 x 80.  


Kabouterbomen
2017
houtskool 130 x 80
2017.


Floodplains, ook hier.