Galerie Max Hetzler, Berlijn


Will be translated.

9 juni 2017
   Vanaf Leipzig, na een rit van ruim drie uur, bezweet uit een 40 kilometerlange file in 30 graden Celsius, bel ik aan bij Ab van Hanegem in de Herbert Strasse in Berlijn. Ab ken ik nog van de academie en we hebben elkaar eerder in dit verhaal ontmoet, in het Boijmans van Beuningen. Ik vertelde toen dat ik hiermee bezig was en hij zei dat ik welkom zou zijn in Berlijn. En dat ben ik, ik kan meteen aanschuiven aan tafel.
   Het avondprogramma staat al vast, we gaan naar openingen van twee totaal verschillende galeries. Even later rijd ik met mijn oude barrel, mijn broer noemt het een koffiemolen, tussen de limousines op de Kurfürstendamm. Het gaat straks regenen, van een Ferrari gaat alvast het dak dicht.

   De galerie heeft meerdere locaties. Een paar in Berlijn en ook een in Parijs. Wij gaan hier naar de opening van de expositie van Christopher Wool in de Bleibtreustraße.
Max Hetzler is niet de enige Berlijnse galerie met meerdere locaties. Zo ook bijvoorbeeld de Zilberman Gallery die zijn oorsprong in Istanbul heeft. De König Galerie heeft als galerist presentaties in Zwitserland, Italië en in de Verenige Staten.

  Bij de receptie hangt boven de balie een beeldscherm die foto’s laat zien van de andere locatie van de Max Hetzler Galerie; schilderijen en sculpturen van de Brit Toby Ziegler.
   De tekeningen met letters die ik in de eerste ruimte tegenover de receptie zie hangen kom ik op internet ook tegen met het onderschrift: ‘Art world superstar Christopher Wool’ en ‘See why The New Yorker magazine hails Wool as "the most important American painter of his generation."’ Wool is vooral bekend om zijn schilderijen van grote, zwarte, gestencilde letters op witte doeken die hij sinds eind jaren 80 maakt.

  Hier hangen acht van deze tekst abstracties. Met behulp van bestaande symbolen; letters, cijfers en leestekens, weet hij deze los te maken van ons gebruikelijke begrip van hoe taal functioneert. Er staat inderdaad niks: Gj8u;kN of 8[ixNo, met daar doorheen al even abstract wat zwarte kruisende kronkellijnen. De beeldtaal, het lijnenspel is in die zin gelijkwaardig aan de tekst: ga er vooral geen betekenis aan geven, het is grafiek.

   Ook in de ruimte ernaast, waar wat meer kleur in de werkstukken zit kun je lang kijken voor je erachter komt dat je niet weet waar je naar kijkt. Niet per se esthetisch, eigenlijk onbeschrijflijk: Een licht getinte achtergrond waarover een  hele brede, vaal geelgroene lijn een soort van π-vorm of R beschrijft, langs de bovenrand enkele donkere vlekjes alsof je onder gebladerte doorkijkt. Over alles heen in oudroze een kronkel en wat kleine spettertjes. Laat tien mensen volgens deze beschrijving schilderen en je krijgt tien verschillende werkstukken. Het heeft met handschrift te maken. Ik kom daar in het hoofdstuk Hamburger Bahnhof Museum für Gegenwart op terug. Het gaat erom dat het van Christopher Wool is.

   In de grootste ruimte staat Christopher te praten met een vrouw die een glas vasthoudt. Rustig, met de handen over elkaar, een integere glimlach. Een man met een pet staat erbij, hij heeft ook een glas vast en zijn andere mouw hangt los. Aan de muur hangt een groot werk wat door zijn zwarte kleur en zijn symmetrische vorm meteen aan de Rorschach test doet denken. Het is enigszins transparant, het lijkt of er verschillende lagen over elkaar heen zijn geprint.   

   Na het bezoek aan deze ‘dure’ galerie gaan we naar een andere opening, die van de Galerie Gilla Lörger. Exposant is de Zwitserse Claudia Zweifel. Titel van de expositie: Before and after.

   De schilderijen, gecombineerd met drukwerk zijn net zo abstract als die van Christopher Wool. Sober kleurgebruik en af en toe met reliëf. Een schilderij is blauw en zwart en op de grond met het hoofd tegen de muur ligt een keramiek poppetje.  


   Achter een doek hangt in een halletje een zeer gedetailleerde figuratieve pentekening. Of is het op het doek geprint? Paarden voor rijtuigen in een soort mantra.

  Naast de galerie speelt een orkestje, slow jazz. Terwijl het laatste nummer eindigt vallen de eerste regendruppels. Ze gaan opruimen. Een cimbaal op een standaard valt om. Biem! Gekletter.
  Ik krijg een déjà vu. Met de klas van de kunstacademie gingen we met de trein naar Berlijn. Hotelletje bij de muur, in 1981 was die er nog. Ik zie ons door de stad dwalen. In de metro werd geroepen: ‘Züruck bleiben’ knal! Deuren dicht. Via Checkpoint Charley naar het Brecht Theater. Academies, musea, Bauhaus instellingen afgelopen. Op een terrasje in de zon op de Kurfürstendamm, was het ook dertig graden. Ook opeens een knal en een donder. De lucht was op slag donker en bakken water vielen loodrecht naar beneden. Ik trok mijn T shirt uit en genoot van de in paniek wegrennende mensen.
   Nu help ik de drummer zijn instrumenten naar binnen brengen. Dan stopt het weer met regenen. Ab mag bij het restaurant een fles wijn uitzoeken omdat hij heeft geholpen met de inrichting van de expositie en daarna gaan we naar zijn stamcafé in de wijk Schöneberg.

   Twee weken later kom ik tijdens de Zaltbommelse kunstroute in het atelier van Kees van de Wal en zie daar een donkere print op perspex. Ik moet meteen denken aan het statement van de museumcontainer: Er zijn misschien miljoen kunstenaars waarvan er een heleboel fantastisch werk maken maar je ziet slechts een paar honderd namen in de musea.
   Niemand mag je wijs maken dat, bijvoorbeeld, een ‘mindere’ Christopher Wool beter zou zijn dan een topwerk van Kees van de Wal. Toch worden de werken onevenredig beoordeeld.
   Ik dacht aan een schilderij van Katharina Grosse dat ik in de König Galerie zag of het werk van Christine Streuli in de Berlinische Galerie en vergeleek het onbewust met het werk van Ab. Ook daartussen zit een ongelijkwaardige discrepantie. Ik leende een pet en ging terug naar Kees.

  Wat klopt er niet, zoek de verschillen.
Boven: Christopher Wool met gasten en een abstract, zwart, transparant werk aan de muur in zijn expositie.
Onder: Kees van de Wal met gasten en een abstract, zwart, transparant werk aan de muur in zijn expositie.